Референдумот во хаос 16.08.2018 Автор: Сашо Клековски, Нема коментари

Со доволна временска дистанца од донесувањето на одлуката за референдум за договорот со Грција, а заклучно со одлуката на Владата да се вклучи во кампањата за референдумот, може да се заклучи дека референдумот е во хаос. Референдумот е во хаос поради најмалку четири работи и тоа: начинот на донесување (без опозицијата), карактерот на референдумот (консултативен), референдумското прашање или што точно е предмет на изјаснување на референдумот, и начинот на водење на кампањата. Повеќе ..

 
НАТО не е решение за сите проблеми 19.07.2018 Автор: Сашо Клековски, Нема коментари

Минатата седмица во коментарот „НАТО е застарен“, со позајмен наслов од советник од администрацијата на Буш постариот, отворив дебата пред претстојната покана за членство на Македонија во НАТО. Аргументирав зошто можеби НАТО за САД е застарено, истечено, со завршена употреба, но дека сето тоа не значи дека антинатовски ориентираните можат да се радуваат дека му е дојден крајот на НАТО. Сегашната кавга е најверојатно само зголемување на притисокот на САД врз ЕУ да ги зголеми воените буџети на декларираната цел од 2 проценти, што сега ја исполнуваат, покрај САД, само Велика Британија и Полска. Целата кавга нема да заврши со крај на НАТО, туку најверојатно со зголемување на придонесот на ЕУ во европската одбрана. И доколку биде неуспешна потрагата по нова мисија на НАТО, и доколку геополитичките промени покажат дека подобро е НАТО да се замени со армија на ЕУ, која секако ќе биде сојузничка со САД, и доколку дојде крајот на НАТО, дебатата за целисходноста на НАТО е нешто што САД можат да си го дозволат, што Германија може да си го дозволи, но малите земји како Македонија не можат да си го дозволат.

Во пресрет на поканата за НАТО, поврзана со договорот за името, дебатата за целисходноста на НАТО во Македонија се води во две погрешни насоки, песимистичка и оптимистичка. Но пред да продолжам јасно да разграничам дека оваа анализа се однесува на НАТО, но не и на ЕУ, и меѓу двете членства има јасни разлики во добивките. Во првата песимистичка насока, изразена преку НАТО не е ѝ потребно на Македонија, има повеќе фракции, од левичарски антимилитаристички преку проруски ориентирани поединци, но најверојатно се најмногубројни тие што таквиот став им е протест поради условувањето на членството со промена на името. Во последните истражувањата (МЦМС, 2017 г.) довербата во НАТО е 50 проценти, што е намалување во однос на претходните години (60,5 проценти во 2010 година), но сѐ уште е високо ниво, на пример повисоко од тоа во Шпанија, која е членка на НАТО (45 проценти). За Македонија нема друга кредибилна алтернатива, што се илустрира со ниската перцепција на Русија како најдобар сојузник на Македонија (14 проценти). Од друга страна треба да постои свест дека промена на геополитика без согласност на заинтересираните светски и регионални сили не завршува добро по засегнатите земји, и за тоа примери се Украина и Сирија. Оттука геополитичката евроатлантска ориентација на Македонија е потврдена и поддржана, и членството во НАТО е целисходно и потребно. Повеќе ..

 
НАТО е застарено 12.07.2018 Автор: Сашо Клековски, Нема коментари

„НАТО е застарено“ не е личен став против НАТО, туку позајмен наслов од виш советник од администрацијата на Буш Постариот, и е добар повод за дебата пред претстојната покана за членство на Македонија во НАТО.

Зошто НАТО за САД е застарено, истечено, со завршена употреба? Како и секоја организација, НАТО има своја мисија, а таа неформално најдобро е опишана од Лорд Хастингс првиот генерален секретар на НАТО во 1949 година: „да се држат Русите надвор, Американците внатре, а Германците долу“. Ваквата неформална мисија е одраз на тогашните закани од советска инвазија, американска тесноградост (изолационизам) и од германски милитаризам. Најголем дел од овие закани се одамна изминати, а Варшавскиот пакт и Советскиот Сојуз се веќе далечна историја. Потрагата по нова мисија, за да се оправда постоењето на НАТО, не се покажаа успешни. На пример, НАТО го активира чл. 5 за заемна одбрана, но тој гест не е следен на пример со споделување на товарот на војната во Авганистан, каде што воената операција во најголем дел се потпира на САД. Повеќе ..

 
Датум без датум 28.06.2018 Автор: Сашо Клековски, Нема коментари

Во периодот на големи очекувања за интеграциите на Македонија во НАТО и во ЕУ, по склучувањето на договорот со Грција, на прагот сме да не го добиеме тоа што го очекувавме. Прво дојде изјавата на Столтенберг, генералниот секретар на НАТО, која парафразирана е дека НАТО во јули ќе донесе одлука за започнување со пристапувањето на Македонија, но дека Македонија ќе добие покана само откако договорот ќе биде одобрен на референдумот. Изградената перцепција беше дека покана од НАТО ќе добиеме на самитот во јули оваа година, а дека членството во НАТО, Грција ќе го ратификува по одржаниот референдум. Таквата перцепција е многу поинаква од кажаното од Столтенберг, што значи референдум, па потоа покана. НАТО со ова не ја прејудицира одлуката на референдумот, што е коректно, и ќе врачи покана само потоа. Тоа ќе беше во ред ако не беше претходно создаденото очекување дека Македонија ќе добие покана за НАТО во јули, а не во октомври или потоа.

Вака се создава впечаток дека НАТО не се придржува на ветеното, што создава нова несигурност околу референдумот. Изјавата на Столтенберг брзо беше потисната од текот на Советот на ЕУ, кој донесе заклучок, што го остава патот кон ЕУ отворен и нуди можност за почнување преговори кон крајот на 2019 година, под услов да постои напредок на реформите во судството, безбедносните служби и јавната администрација, за што ќе биде повторно разговарано во јуни 2019 година. Заклучокот е типичен за ЕУ и е резултат на компромисот на земјите што се против проширувањето (Франција, Холандија и Данска) и тие кои се за, пред се Германија. Заклучоците се формулирани така што дозволуваат Владата на Македонија (и на Албанија), како и комесарот Хан, да говорат дека е добиен датум, а Холандија да говори дека не е доделен датум и за тоа ќе се одлучува во јуни 2019 година. Домашната јавност се подели прво дали е добиен датум, а потоа дали е ова напредок. Самиот факт дека јавноста се подели дали е добиен датум говори дека не е добиен датум за почеток на преговорите за пристапување, бидејќи ако беше доделен датум, тоа ќе беше самоевидентно и ќе немаше дилеми за тоа. Дали е тоа напредок? По десетина години препораки за почнување преговори, без одредување датум, освен подобрена формулација, се чини нема суштински напредок. Независноста на правосудството и департизација на јавната администрација, како и контрола на безбедносните служби, не се ниту изненадување, ниту се нови услови, тие како такви постојат подолг период. Повеќе ..

 
NIMBY – Not In My Back Yard 14.06.2018 Автор: Сашо Клековски, Нема коментари

Противењето на згрижување деца со попреченост во мал групен дом, го донесе неготинското село Тимјаник, во центарот на јавните критики. Случајот „Тимјаник“ на површина ги изнесе длабоко вкоренетите предрасуди кон различностите, овој пат кон лицата со попреченост, и пречките во нивната општествена интеграција.

Сѐ почнува со стратегијата за деинституционализација, која предвидува напуштање на концептот на згрижување различни ранливи групи во институции, и нивна интеграција во општеството, со поддршка на посебно развиени услуги. Самиот концепт на згрижување ранливи групи во институции е базиран на предрасуди и нивно исклучување од општеството, а предностите на деинституционализацијата се значајни. И погледнете ги географските локации на таквите институции, во Бардовци, Демир Капија, Демир Хисар, што е можно подалеку од главните центри. Демир Капија, каде што се згрижуваат лица со ментална попреченост, е една од институциите во која веќе десетина години се работи на нејзино укинување. Отпорот кон деинституционализација оди од две страни. Втората страна на отпорот ја видовме во Тимјаник и таа не е посебна само за Тимјаник туку е огледало на состојбите во повеќето заедници. Првата страна на отпорот се самите институции. Нивното укинување ќе значи губење моќ и буџети, како и губење работни места во локалната заедница, во конкретниот случај во Демир Капија, каде што институцијата е најголем работодавец. Повеќе ..