Датум без датум

Во периодот на големи очекувања за интеграциите на Македонија во НАТО и во ЕУ, по склучувањето на договорот со Грција, на прагот сме да не го добиеме тоа што го очекувавме. Прво дојде изјавата на Столтенберг, генералниот секретар на НАТО, која парафразирана е дека НАТО во јули ќе донесе одлука за започнување со пристапувањето на Македонија, но дека Македонија ќе добие покана само откако договорот ќе биде одобрен на референдумот. Изградената перцепција беше дека покана од НАТО ќе добиеме на самитот во јули оваа година, а дека членството во НАТО, Грција ќе го ратификува по одржаниот референдум. Таквата перцепција е многу поинаква од кажаното од Столтенберг, што значи референдум, па потоа покана. НАТО со ова не ја прејудицира одлуката на референдумот, што е коректно, и ќе врачи покана само потоа. Тоа ќе беше во ред ако не беше претходно создаденото очекување дека Македонија ќе добие покана за НАТО во јули, а не во октомври или потоа.

Вака се создава впечаток дека НАТО не се придржува на ветеното, што создава нова несигурност околу референдумот. Изјавата на Столтенберг брзо беше потисната од текот на Советот на ЕУ, кој донесе заклучок, што го остава патот кон ЕУ отворен и нуди можност за почнување преговори кон крајот на 2019 година, под услов да постои напредок на реформите во судството, безбедносните служби и јавната администрација, за што ќе биде повторно разговарано во јуни 2019 година. Заклучокот е типичен за ЕУ и е резултат на компромисот на земјите што се против проширувањето (Франција, Холандија и Данска) и тие кои се за, пред се Германија. Заклучоците се формулирани така што дозволуваат Владата на Македонија (и на Албанија), како и комесарот Хан, да говорат дека е добиен датум, а Холандија да говори дека не е доделен датум и за тоа ќе се одлучува во јуни 2019 година. Домашната јавност се подели прво дали е добиен датум, а потоа дали е ова напредок. Самиот факт дека јавноста се подели дали е добиен датум говори дека не е добиен датум за почеток на преговорите за пристапување, бидејќи ако беше доделен датум, тоа ќе беше самоевидентно и ќе немаше дилеми за тоа. Дали е тоа напредок? По десетина години препораки за почнување преговори, без одредување датум, освен подобрена формулација, се чини нема суштински напредок. Независноста на правосудството и департизација на јавната администрација, како и контрола на безбедносните служби, не се ниту изненадување, ниту се нови услови, тие како такви постојат подолг период.

Read more

NIMBY – Not In My Back Yard

Противењето на згрижување деца со попреченост во мал групен дом, го донесе неготинското село Тимјаник, во центарот на јавните критики. Случајот „Тимјаник“ на површина ги изнесе длабоко вкоренетите предрасуди кон различностите, овој пат кон лицата со попреченост, и пречките во нивната општествена интеграција.

Сѐ почнува со стратегијата за деинституционализација, која предвидува напуштање на концептот на згрижување различни ранливи групи во институции, и нивна интеграција во општеството, со поддршка на посебно развиени услуги. Самиот концепт на згрижување ранливи групи во институции е базиран на предрасуди и нивно исклучување од општеството, а предностите на деинституционализацијата се значајни. И погледнете ги географските локации на таквите институции, во Бардовци, Демир Капија, Демир Хисар, што е можно подалеку од главните центри. Демир Капија, каде што се згрижуваат лица со ментална попреченост, е една од институциите во која веќе десетина години се работи на нејзино укинување. Отпорот кон деинституционализација оди од две страни. Втората страна на отпорот ја видовме во Тимјаник и таа не е посебна само за Тимјаник туку е огледало на состојбите во повеќето заедници. Првата страна на отпорот се самите институции. Нивното укинување ќе значи губење моќ и буџети, како и губење работни места во локалната заедница, во конкретниот случај во Демир Капија, каде што институцијата е најголем работодавец.

Read more

Мали и големи… рејтинзи и митинзи

Минатата седмица беа објавени партиски рејтинзи и се одржа митингот на ВМРО-ДПМНЕ, и тоа ја преокупира чаршијата со расправа за тоа кому му е колкав, кому му е помал или поголем… рејтингот и митингот. Типична расправа за големината во типично мачо-општество. Сите се стручни за проценти, за пресметка на број на протестанти на квадратен метар, но многу малку за анализа на тие бројки, проценти во соодветен контекст и ситуација.

Така, седмицата помина во расправа колку му е мал рејтингот на Христијан Мицковски, лидер на ВМРО-ДПМНЕ, а колку е голем тој на Зоран Заев. Дури во овој период на персонализација на политиката и на партиите, рејтинзите на СДСМ и на ВМРО-ДПМНЕ како да беа во втор план. Фокусирани на тоа дека на Заев му е осум пати поголем рејтингот од тој на Мицковски, многу други работи не беа опсервирани. Една работа е „каде е печатот“, односно дека тој што го има печатот, тој е перципиран од јавноста. За илустрација, Никола Груевски за помалку од половина година од заминувањето на партиската функција од рејтинг над 20 проценти се стрмоглави на рејтинг од околу 6 проценти. Во листата на политичари, само двајца со рејтинг повисок од еден процент, не се лидери на политичка партија, и тоа едниот е претседателот на државата, а вториот е министер. На листата ги нема политичарите што до неодамна беа во врвот, или беа кандидати за највисоки функции.

Read more