Месец: м.г

Сагата на изборот на мандатар за нова Влада по изборите одржани на 11 декември 2016 година, продолжува – Македонија 74 дена по изборите нема нова Влада. Дали ќе го достигнеме рекордот на Холандија од 200 дена или пак на Босна и Херцеговина од 450 дена или на Белгија од околу 600 дена во преговори за нова Влада? Секако воведот во сагата беа резултатите на изборите, кои донесоа распоред на мандати кои не ветуваа брзо и лесно формирање на мнозинство, а и евентуално формираното мнозинство од неколку пратеници, би било нестабилно и за редовно работење, а не пак за посериозни реформи или пак двотретинско мнозинство за системски закони.

Вториот дел на сагата е платформата на трите партии ДУИ, Беса и ДРДПА. Платформата содржи еден дел рационални барања, најголем дел веќе познати и дебатирани, и еден дел ирационални барања. Платформата може да се објасни со потреба на создавање на чувство на ургентност во адресирање на овие прашања. Деновиве некои аналитичари потсетуваат дека целосното спроведување на Охридскиот рамковен договор е составен дел од Договорот во Пржино, и дека платформата е само алатка за реализација на тој дел од Договорот во Пржино. Второто можно објаснување, кое не го исклучува првото е дека платформата е дневнополитички обид, пред сè на ДУИ, за дефокусирање на јавноста, за етнизација на јавната расправа, простор во кој ДУИ подобро се снаоѓа од дел од политичките ривали. И тоа се случува деновиве, расправата за формирање на нова Влада е целосно доминирана платформата и посебно од прашањето на „двојазичност“. И третиот можен одговор е дека Платформата на ДУИ, Беса И ДРДПА е намената да оневозможи формирање на влада на СДСМ со овие три партии. Влегувањето на СДСМ во коалиција со вака дефинирана платформа би била политичко самоубиство на СДСМ. ДУИ има најмалку две причини зошто стравува од коалиција со СДСМ, што е анализирано во „Платформа за спас“ и затоа платформата е или оправдување на коалицијата на ДУИ со ВМРО-ДПМНЕ, или евентуално широка коалиција, каде премиерот ќе биде од ВМРО-ДПМНЕ.

Read more

Минатата година повеќе западни претставници и експерти предупредува дека Балканот е дел од новата геополитичка трка помеѓу Русија и Западот. Џон Кери, шефот на американската дипломатија предупреди дека повеќе балкански земји, меѓу кои и Македонија, се „на линијата на огнот“, кога станува збор за односите помеѓу Москва и Вашингтон. Потоа кон крајот на годината се објавија делови од НАТО документ за Балканот според кој е НАТО е подготвен да интервенира во регионот за да спречи меѓуетнички конфликт. Според НАТО двете закани за Балканот се дестабилизирачки активности на Русија и повратниците од војните на Исламската држава. Руската дестабилизација вклучува политички пораки, изградба на врски со припадниците на елитите, како и инвестиции во енергетскиот и медиумскиот сектор. Земајќи ги во предвид руските активности во клучни земји на Западот, вклучувајќи ги САД, Франција, Германија, ваквите предупредувања звучеа веродостојно. Веродостојноста се зголеми кога при крајот на минатата година на претседателските избори во Молдавија и Бугарија победија отворено проруски кандидати.

Коментирајќи ја 2016 година и прогнозирајќи ја 2017 година, се осврнав на можната геостратешка конфузија во регионот, кон која покрај руска одлучност и асертивност и крајот на турскиот демократски експеримент и растот на Ердогановата авторитарност, придонесува и очекуваната британска преокупираност со брегзитот, Трамповиот американски изолационизам или нов американски унилатерализам и тешката изборна година во ЕУ (Холандија, Франција, Италија, Германија). Или со отсутна Америка, слаба Меркел и ЕУ, јак Путин и Русија, и присутен Ердоган и Турција, постои голема веројатност за јакнење на авторитарните трендови во регионот со јасно вртење кон национализмот како алатка за владеење.

Домашниот терен е подготвен, регионалните политичари почнаа да ги обновуваат старите кавги, од баналните ситуации како српски чоколади во хрватски претседателски пакетчиња, до посериозните закани како референдумот во Република Српска.

И полека почна да станува јасно дека изјавата на Кери за Балканот на „линијата на огинот“ не е само празни зборови на политичар во заминување, туку треба да се земе во обѕир многу сериозно. Посебно што „линијата на огинот“ поминува низ Балканот и Македонија, „балканското буре барут“. Кон крајот на декември 2016 година беше промовиран наводен руски план „Б4“ – со кој Србија, Босна и Херцеговина, Црна Гора и Македонија би биле воено-неутрални, односно би останале надвор од НАТО, а би можеле да се придружат кон ЕУ. И до неодамна беше едноставно да се обвинат Русите како потпалувачи.

Read more

Ноќта, минатата недела, кога истече периодот во кој мандаторот Никола Груевски, требаше да состави Влада, ДУИ од партија најголем губитник на изборите, стана партија најголем победник. Така 10 пратеници на ДУИ потврдија дека вредат многу повеќе од претходно двојно пратеници. Но таа трансформација од партија губитник во добитник, на чуден начин беше поддржана од опозициските Беса и ДРДПА. Во коментарот пред две недели ја коментирав платформата како „Платформа за спас“, пред сè на ДУИ. Во коментарот тогаш заклучив дека „платформата на ДУИ, Беса И ДРДПА, е платформа за спас, или оправдување на коалицијата на ДУИ со ВМРО-ДПМНЕ, или евентуално широка коалиција, каде премиерот ќе биде од ВМРО-ДПМНЕ. Платформата исклучува формирање на Влада од страна на СДСМ. Последново го потврдува жестоката реакција на скоро сите про-опозициски аналитичари и коментатори. Дали платформата е вовед во Влада на ВМРО-ДПМНЕ, ДУИ, плус една партија, ќе добиеме одговор наскоро!“.

Одговор не добивме минатата недела, поради две причини. Првата причина е дека ДУИ мора да балансира меѓу националното и локалното. Втората причина е дека договорот за Влада на ВМРО-ДПМНЕ и ДУИ со премиер Кирил Миновски не доби одобрение од страна на “странците“. За првата причина. Станува јасно дека во ДУИ постои судир на интересите на национално и локално ниво. Политичарите на национално ниво, пред сè лидерот Али Ахмети, имаат јасни преференци за Влада со ВМРО-ДПМНЕ, „со кого тешко се преговара, но го исполнува договореното“. Од друга страна градоначалниците на ДУИ како Невзат Бејта, Теута Арифи и Изет Меџити, се веќе фокусирани на локалните избори, засега планирани за 14 мај 2017 година, и на изборната математика која ќе ги доведе до уште еден градоначалнички мандат. На сите тројца им е јасно дека патот до победа на локалните избори не води преку Влада предводена од Никола Груевски. Патем, истото важи за градоначалниците на ВМРО-ДПМНЕ, кои со Влада предводена од Никола Груевски ќе се соочат со негативна мобилизација.

Read more