Месец: м.г

Се случи првото поголемо изненадување во предизборието 2014 година – Зоран Заев, лидерот на СДСМ, нема да ја предводи кандидатската листа на СДСМ на предвремените парламентарни избори на 27 април 2014 година. Изненадувањето можеше да се види пред сè во проопозициските редови, наслови на проопозициски медиуми како контроверзна одлука, втора постава и слични, а во новите, социјални, медиуми, неверување, а објавата на кандидатската листа на СДСМ за пратеници помина без еуфорија и ентузијазмот кој што беше присутен при објавата на кандидатурата на Стево Пендаровски за претседател на државата.

Секако не е изненадување отсуството од листите на кандидатските листи  на пратениците кои го означија претходниот период, бидејќи подолго време се најавуваше дека на листите ќе ги нема Јани Макрадули, Горан Минчев … За разлика од ВМРО-ДПМНЕ, кое влегува во овие избори со хомогено раководство и партија, СДСМ на овие избори треба да го консолидира раководството и партијата. Затоа за СДСМ очекувано и неминовно  е дека во  натамошната консолидација на раководството и партијата мора да дојде до промена на пратеничката група.

Изненадувањето е отсуството на раководството на СДСМ од кандидатските листи, или поточно отсуството на Зоран Заев и Радмила Шеќеринска. Одбраната на вака поставените кандидатски листи е дека тоа се најдобрите кандидати поддржани од членството и проверени и со повеќе анкети, дека се неутрализира негативната кампања на ВМРО-ДПМНЕ, и дека се докажува прекинот со претходното лидерство на СДСМ.

Покрај отсуството на Зоран Заев и Радмила Шеќеринска, не држи констатацијата дека ова е втора постава, ниту дека е листа на анонимуси. Да не именувам некои од раководството на СДСМ, на пример од потпретседателите кои се по анонимни отколку некои од носителите на листи. На пример Ренета Тренеска Дескоска е одличен професионалец, но поаѓајќи од фактот дека носител во изборна единица 1 досега бил лидерот на СДСМ, има хендикеп дека подготовката и нејзината промоција не е започната порано. Има и други личности, особено надвор од Скопје, кои се почитувани во своите заедници. Позитивен чекор е делумната локализација на листите, но и таа делумна бидејќи не сите листи ги водат кандидати кои живеат во своите изборни единици.

Read more

Јавноста со внимание го следи конфликтот во Украина, кој, како и секој конфликт, ја дели јавноста на страни кои имаат симпатии за едната или другата страна. Тие симпатии, за Евромајден или за Русија, често се засновани на општи симпатии за Западот или Истокот. Со ризик за поедноставувања, ќе наведам пет причини за поддршка на Украина, не од западни или источни перспективи, туку од македонска перспектива. Петте причини се емотивни и интереси и тоа: оспорувана, делена и владеана од туѓи земји; млада држава; 2001 година; трговија и нема територијални решенија за етнички прашања.

Оспорувана, делена и владеана од туѓи земји е опис во кој многумина тука ќе ја препознаат Македонија, но е опис кој често се употребува за Украина. Украина со својата позиција меѓу Централна Европа на запад и Русија на исток, меѓу Балтичкото море на север и Црното море на југ, е важна крстосница која ја поврзува Москва со Венеција и Дрезден, Хелсинки со Одеса. Историски, Украина е делена од посилните соседи Австро-Унгарија и Русија, Полска-Литванија и Отоманската империја. И не само што била делена и владеана, туку била и оспорувана. Словенските браќа и соседи на северо-запад и исток, Полјаците и Русите, не ја признавале посебноста на Украинците, кои биле подложувани на полонизација или русификација, која се рефлектирала на јазично и на верско поле. Украина, доминатно православна е поделена меѓу Украинската православна црква – Киевска патријаршија и Московска патријаршија, и украинските унијати. Украинската православна црква – Киевска патријаршија, заедно со Македонската православна црква е на листата на непризнаени цркви. Со словенски браќа и соседи што те оспорувале, и со непризнаена црква, како да се нема разбирање и поддршка за Украина?

Read more

Со објавувањето на кандидатите за претседател на републиката, се објави првата анкета на јавното мислење. Во првата анкета претседателските кандидати Ѓорѓе Иванов, Стево Пендаровски, Илијаз Халими и Зоран Поповски, имаат доверба меѓу граѓаните што е повисока од довербата во партиите нивни формални или неформални предлагачи ВМРО-ДПМНЕ, СДСМ, ДПА и ГРОМ. Подоброто мислење за претседателските кандидати, отколку за партиите-предлагачи може едноставно да е резултат на тоа што има помалку претседателски кандидати од партии, па гласачкото тело се дели на помалку делители. Но, подоброто мислење може да е и одраз на одобрување на кандидатите од страна на граѓаните, односно одраз дека партиите го направиле својот најдобар избор.

Првичните анкети велат дека Иванов е во водство пред Пендаровски, а ги следат Халими и Поповски. Кои се факторите и чинителите кои влијаат и ќе влијаат на нивото на доверба во кандидатите? Тоа се личноста – карактерот и искуството на кандидатот, неговата програма, партиската поддршка, како и вкрстената поддршка од симпатизери на други политички партии и независните гласачи.

Во сегашниот политички контекст, интегритетот, во поширока смисла, и чесноста во потесна смисла, ќе бидат клучни критериуми низ кои граѓаните ќе ги оценуваат кандидатите. Тука кандидатите стојат добро. СДСМ по подолго време има кандидат зад кој нема афери и скандали, но Иванов е во предност, бидејќи тој ги задржал тие карактеристики и дури ја вршел претседателската функција. И не случајно, во кандидатскиот говор Иванов ја нагласи својата чесност, со која ќе ја бара поддршката од граѓаните.

Read more

Исчекувањето поврзано со кандидатите за претседателските избори заврши. Кандидати за претседател се Ѓорѓе Иванов, Стево Пендаровски, Илијаз Халими и Зоран Поповски. Првите коментари за кандидатите секако одат од една крајност во друга крајност. Нас секако нè карактеризираат крајности, а не умереност и одмереност. Поединечни коментари се дека ниту еден кандидат не  заслужува поддршка. Да ги тргнеме на страна ваквиот тип на коментари на кои  ништо не им е доволно добро. Политичките партии ги кандидираа најдобрите кандидати од спомнуваните кандидати. Можеби имало подобри кандидати, но според моите сознанија овие кандидати имаат најголема поддршка во јавноста. Од друга страна, овие претседателски избори ќе бидат први избори каде нема ниту еден кандидат лидер на политичка партија и, дури повеќе ниту еден кандидат не е од најтесното раководство на партиите-предлагачи. Тоа може да се толкува на два начини, првиот дека партиите сфатиле дека претседателските кандидати треба да бидат прифатливи и за независните гласачи и за симпатизерите на други политички партии, а вториот дека лидерите на партиите не ја гледаат претседателската функција како доволно моќна, доволно важна, за самите тие или нивните најблиски соработници да се кандидираат. Доколку е второто во прашање, за очекување ќе биде да претседателските избори и кампања бидат во целосна сенка на парламентарните избори и кампања.

Read more