Месец: м.г

Во Македонија кружат политички приказни дека властите, поранешни и сегашни, во текот на владеењето собираат документи, снимки, досиеја и други материјали за наводно сторен криминал од своите политички ривали. Целта на таквото собирање на документи најверојатно не е борба против криминалот и владеење на правото, туку тие документи, снимки, како во приказната за кубурот и Македонецот, се да се најдат, за не дај боже, да бидат употребени против политичките ривали, во негативна кампања, во тешки политички моменти. Така се случуваат пронајдени по дворови досиеја од безбедносни служби до снимки од непознати извори.

Минатите денови опозицијата ја објави наводната афера „Македонска банка“ со обвинувања за наводна вмешаност на врвот на ВМРО-ДПМНЕ. Наводното противзаконско посредување, примање поткуп и затајување данок, за што СДСМ поднеле кривична пријава, се случиле во 2003-2004 година.

Уште еднаш „Македонска банка“ е во фокусот на интерес на јавноста, иако е во процес на ликвидација од пред повеќе години. Уште еднаш, бидејќи таа банка продуцираше афери уште како Љубљанска банка, во која исчезнаа милиони германски марки при распадот на Југославија, потоа при обидот на Љубчо Георгиевски, тогаш премиер, да создаде „банка на ВМРО-ДПМНЕ“ наспроти една друга голема банка која беше перципирана како „банка на СДСМ“, до одлуката на Петар Гошев, тогаш гувернер на НБМ, за одземање на дозволата за банка поради несоодветна сопственичка структура на банката. Толку за контекстуализација.

СДСМ неколку дена велат водат борба против криминалот, за владеење на правото… Дали е така, или станува збор за ново продолжение на негативната кампања „Зад маската на чесноста“, со исклучива цел влијание на изборите?

Read more

По релативно мирна кампања, помина првиот круг на изборите за претседател на републиката на 13 април 2014 година. Почетните оцени за изборите ги искажаа релевантните домашни и странски набљудувачи, кои ги оценија изборите како ефикасно спроведени и мирни. На критичката страна е нерамноправноста на кандидатите, во медиумското претставување и достапните ресурси. Една од најдобрите илустрации за тоа е анализата објавена од блогот Киберкотле за потрошените средства по освоен глас за изборната кампања: Иванов потрошил најмногу 92 македонски денари за еден освоен глас, Пендаровски 19 денари, Поповски 16 денари, а Халими 13 денари. За споредба, кандидатите добиваат од државата надоместок од 15 денари за освоен глас. Моја позитивна забелешка е дека негативната кампања, која доминираше во предизборниот период, до некаде се стивна за време на изборната кампања.

На изборите гласаа 48,84 отсто од избирачите, што се вклопува во трендот на намалување на одѕивот на гласачите на претседателските избори, коj на првите претседателски избори изнесувал над 70 отсто. Но овој одѕив е подобар од тој во вториот круг на претседателските избори во 2009 година, кога одѕивот изнесувала изнесува 42,63 отсто, особено бидејќи тогаш вториот круг на претседателските избори се одвиваше истовремено со вториот круг на локалните избори. И покрај тоа што во 2009 година, одѕивот во вториот круг е помал од тој во првиот круг, може да се очекува дека во вториот круг кој ќе се одржи 27 април, ќе се постигне прагот на одѕив од најмалку 40 отсто.

Во првиот круг Иванов освои 51,67 отсто гласови, Пендаровски 37,52 отсто, Халими 4,48 отсто и Поповски 3,61 отсто. Што покажуваат овие резултати?

Read more

Развојот на ситуацијата во Украина е крајно загрижувачки за Украина и Украинците. Како што пишував, Македонија и Македонците имаат најмалку пет причини за поддршка на Украина. Но како Москва и Западот се вкопуваат за продолжена пат-позиција околу анексијата на Крим и политичкото уредување на Украина, можни се промени на пристапи и политики низ целиот свет. Промени на пристапи и политики, вклучувајќи ги и НАТО и ЕУ, поради кои Македонија можеби ќе рече „Спасибо, Путин!“. И да не ве ставам во заблуда, јас не сум русофил, кој мисли дека Путин се грижи за Македонија и ќе ни го спаси името, туку мислам дека пат-позицијата во Украина може да и помогне на Македонија на индиректен начин.

Последните недели се прават многу анализи, се напишани многу коментари, како конфронтацијата на Москва и Западот во Украина ќе влијаат на светот. Многу од анализите и коментарите се со многу емоции и ќе избледеат, како што украинската криза ќе влезе во разрешница. Но од сите спомнувани последици по светските политики, вредни се за коментар заживувањето на НАТО и поттикнувањето на единството во Европа.

НАТО, кога почна да изгледа дека ја губи својата релевантност, посебно по завршувањето на мисијата во Авганистан, изгледа дека заживува. Се бара зголемено присуство на НАТО во Полска и Балтикот, се зборува за заеднички одбранбени потреби, та дури и неутралната Шведска и кон Русија секогаш внимателната Финска, отвораат дебати за поголема соработка со НАТО.

Read more

Неделава политичките партии ги пријавија и објавија своите кандидатски листи за пратеници за предвремените парламентарни избори на 27 април 2014 година. Државната изборна комисија (ДИК) соопшти дека за учество во изборите се пријавиле 14 коалиции и партии. Што порачуваат кандидатските листи?

Прво, тоа е трендот на намалување на бројот на кандидатски листи, од 33 листи во 2006 година, 18 листи во 2008 и 2011 година, на 14 листи во 2014 година. Намалувањето на бројот на листи е резултат на изборниот систем, што ја поддржува „големата четворка“ ВМРО ДПМНЕ, СДСМ, ДУИ и ДПА. Покрај НДП, на овие избори голема шанса има коалицијата ГРОМ.

Второ, тоа е релативниот дисконтинуитет на кандидатските листи. И тоа не се однесува само на СДСМ, кај кој 9 од 10 кандидати за пратеници не биле кандидати на претходните избори во 2011 година. Најрадикален е примерот во СДСМ во изборната единица 5, каде што ниту еден од кандидатите од 2011 година сега не е кандидиран. Само осум од досегашните 42 пратеници на СДСМ најверојатно ќе бидат повторно избрани. Слично како во СДСМ и во ДПА скоро 9 од 10 кандидати се нови. И во ДУИ скоро 8 од 10 кандидати за пратеници не биле кандидати на претходните избори, а во  ВМРО-ДПММНЕ има поповолен спој на континуитет и новини, каде 6 од 10 кандидати за пратеници не биле кандидати на претходните избори. Листите на ВМРО-ДПМНЕ во изборните единици 4, 2 и 3 се најстабилни, и повеќето досегашни пратеници ќе ја продолжат својата работа во Собранието. Во промените треба да се забележи дека по претходните повлекувања на Стојан Андов и Љубисав Иванов – Ѕинго, на овие избори пратеничката кариера ја завршуваат и Тито Петковски и Борислав Стојменов.

Read more