Специјални или нормални?

Донесувањето на Законот за специјален јавен обвинител, како и изборот на Катица Јанева за специјален обвинител, дополнително ја разбранува македонската јавност, и овозможи дополнителна можност за критика и на пошироката рамка, на пржинскиот рамковен договор. За специјалниот јавен обвинител во следниот коментар, сега за критиките на самиот договор.

spetsijalni-ili-normalniВо коментарот од оваа седмица почитуваната Ванковска критикувајќи го и законот и изборот на Катица Јанева, ќе го критикува и договорот затоа што „договорот од Пржино (којшто веќе го нарекоа мировен договор и го изедначија со Охридскиот) содржи низа на специјални решенија во верба дека со правење на исклучоци кои не се вообичаени за нормални држави, некако ќе станеме обична, стандардна демократска држава“.

Тези кои треба да се дискутираат, и не поради тоа што се препознавам во цитираното – дека го имам изедначено пржинскиот со Охридскиот рамковен договор.

Read more

Меркел мачител, Меркел спасител

Европската Унија само што помина низ врвот на „должничката криза“ во Грција, се соочи со нова криза овој пат „мигрантската криза“. Европа стана свесна за кризата гледајќи ги неверојатните слики од железничката станица Келети во Будимпешта, мртвото тело на детенцето Ајлан Курди исфрлено на турските плажи, очајни сиријски семејства кои ги ризикуваат своите животи во ноќните патувања за грчките острови.

Но многумина оспоруваат дека станува збор за „мигрантска криза“. Први спорат дека станува за бегалци од со војна уништени земји, а не за мигранти. Втори спорат дека станува збор за криза. Се сложувам со овие спорења, но поради поедноставување ќе го користам терминот мигрантска криза.

Бегалци од војни и конфликти отсекогаш постоеле, но Европа за првпат по војните во поранешна Југославија, е соочена со бегалски кризи со размери на хуманитарна катастрофа. Бегалците најчесто потекнуваат од „пропаднати земји“ разорени од (граѓански) војни, во кои своја улога има и западниот воен интервенционизам. Над половина (53 отсто) од бегалците на глобално ниво потекнуваат од три земји: Сирија, Авганистан и Сомалија, а ако се вклучат бегалците од Судан и Јужен Судан, Конго, Мијанмар (Бурма), ЦАР, Ирак и Еритреа, овие десет земји вкупно сочинуваат 77 отсто од бегалците. Распадот на Либија пак за шверцерите на луѓе ја отвори средномедитеранската маршрута од Либија кон Италија преку која во 2014 година се прошверцувани над 200.000 луѓе, а трагично се загинати околу 3.400 луѓе. Сега бегалската река е насочена во источномедитеранската маршрута која понатаму минува низа Македонија и Балканот.

Тоа што уште минатата година го привлече вниманието не е само бројот на бегалците, туку и отсуството на солидарност, како и нечовечкиот третман посебно од страна на шверцерите со луѓе. Уште минатата година беше шокантно отсуството на солидарност (со Италија) поради кратење на програмите за бегалците. И тоа не тренд само во ЕУ. И далечната Австралија одби да ги прифати бродовите со бегалци кои половеа кон нив. Или, пак, богатите земји од Персискиот залив кои се длабоко вмешани во сиријската војна, немаат прифатено сиријски бегалци. Шокантните загинувања на десетици бегалци во Македонија и на илјадници во Медитеранот неминовно го свртеа фокусот на јавноста кон третманот од изнудувања, кражби и киднапирања на бегалци до масовни гробници во Тајланд на бегалци убиени само зошто немале повеќе пари да платат на шверцерите на луѓе.

merkel-machitel-merkel-spasitelНо дали може да збориме за мигрантска криза во Европа? Ако се погледне светската мапа на бегалци, минатата година најмногу бегалци прифатил Пакистан (од Авганистан) околу 2 милиони, а оваа година се тоа Турција, Либан и Јордан кои даваат прибежиште на околу 4 милиони Сиријци. Најмногу бегалци по глава на жител има Либан, кој на 1000 жители има околу 250 бегалци. Во првите десет земји кои најмногу прифатиле бегалци има само две од ЕУ: Шведска и Малта на 9-то и 10-то место. ЕУ има околу 500 милиони жители и во екстремен случај сите 4 милиони сиријски бегалци и 2.5 милиони авганистански бегалци да дојдат во ЕУ тоа би било 13 бегалци на 1000 жители. Толку сега има во Малта или Шведска и нема толкава драма.

Read more