Месец: м.г

Во последниот четврток во 2014 година, мојот последен 47. коментар во оваа година, е преглед на годината што изминува. Во оваа година коментирав за евергрин-теми како стратегиската ориентација на Македонија, за ЕУ, за регионот и добрососедството, за спорот за името. Коментирав и теми кои произлегоа во годината која изменува, надворешнополитички како војната во Украина и референдумот во Шкотска или, пак, изборите во Романија, внатрешнополитички како претседателските и парламентарните избори, помилувањето на Вранишковски. Повеќе коментари посветив на меѓупартискиот натпревар: за пописот, за екстерното (за власта), за казните (кои не се бауч), за „бомбата“. И  три коментари посветив на мојот прекрасен Охрид.

Пишувањето на неделни коментари, поставува неделна рамка, што е актуелно за претходната или тековната седмица. Затоа годишниот преглед овозможува поглед на поголемата слика. Кои беа процесите, надвор и дома, кои ја карактеризираа годината што поминува? Накратко, 2014 година е година на поларизација, и на меѓународно ниво и дома.

Три важни процеси на поларизација за нас, кои се продлабочија во 2014 година се: политиката во ЕУ, Запад-ислам и Запад-Русија, од кои првите два имаат негативни последици за нас.

Политиката во ЕУ, каде што глобалната конкурентност ја загрозува државата на благосостојба, е во големи искушенија. Главните политички партии добиваат свои екстремни алтернативи на десницата и левицата, кои ги напаѓаат основите на ЕУ-политиките. Од екстремната десница се напаѓа имиграциската политика и слободата на движење, а од екстремната левица еврото и политиката на фискална дисциплина (штедење). Пролетните избори, и покрај влезот на екстремни партии во ЕУ парламентот, не е толку проблем, колку што се реакциите на главните политички партии. Сето накратко ќе резултира со „помалку Европа“, помал ентузијазам за ЕУ проширувањето, што за нас значи одлагање на ЕУ перспективите.

Read more

Казните се една од препознатливите линии на критика на власта од страна на опозицијата. Елементите на оваа линија се дека казните се елемент на репресија и на полнење на буџетот, дека се воведуваат огромен број на казни, има инфлација од норми и казни и казните се огромни, а граѓаните не може да го следат сите во толкав број. Обраќањето на опозицијата кон граѓаните е едноставен – власта воведува многу казни што граѓаните ги туркаaт надвор од зоната на комфорот (м.з. – зона каде не требаат нови знаења и вештини, ниту промени и приспособувања), а ете тие, опозицијата, ќе ги заштитат во комфорот.

Една илустрација е пишувањето на еден весник, што во повеќе наврати објавуваше досие „Популизам во казнената политика на Македонија“, а ми го привлече вниманието сторијата од 4 декември 2014 година, насловена „Збират арач без жал“. Сторијата потпишана од новинарка и од уредникот, поранешен претседател на организација за јакнење на професионализмот во новинарството. Сторијата ми го привлече вниманието бидејќи започнуваше со фамозниот „план за архивски знаци“, тема за која пишував истиот 4 декември во мојот коментар „Архивска магла“. Во сторијата „Збират арач без жал“ се критикува воведување на нова обврска, со високи казни од 1.000-2.000 евра со „закана дека непослушните ќе се казнат“. Понатаму се тврди дека тоа е за полнење на државниот буџет. А во поткрепа се пренесени ставови на четири експерти.

Read more

Пред неколку дена СДСМ, со изјава на лидерот Зоран Заев уште еднаш ја најави својата „бомба“ со изјавата: „Еден од доказите, што како документи постојат, а ќе биде објавен во соодветно обезбедени услови, што ќе гарантираат успешност, е доказ во кој министер вели ‘За нас овие избори се прашање на живот и смрт’”. Изјавата наведува дека можеби постојат повеќе, три-четири „бомби“, а не една, и дека СДСМ се двоуми за објавувањето на кои докази, во какви услови, ќе им гарантира успешност. Тоа приближно значи дека СДСМ сè уште не е на чисто во кои услови со објавување на наводни докази ќе постигне максимален ефект – пад на Владата, а при тоа нема да заврши како „бомбаш-самоубиец“.

Целиот пристап на СДСМ и околу „бомбата“ е несериозен и од аспект на процес, и на можна содржина и на сопствената легитимност.

Не знам кој е советник за односи со јавноста на СДСМ, дали е истиот тој што ги советуваше изборната кампања на Стево Пендаровски и на СДСМ да бидат одвоени, но целиот процес со тизер-делот води во промашување. Концептот на тизерот е дека со воведна најава на одредена вест го привлекувате вниманието на јавноста, која така подготвена ја добива планираната вест. Сè до тука е во ред. Тизер-фазата мора да привлече внимание, но не смее со својата должина да ја банализира веста во најава. СДСМ толку долго најавува едно те исто, да целосно ја банализира веста, односно „бомбата“, така што луѓето веќе стануваат рамнодушни. Рамнодушноста на јавноста ќе ја сведе „бомбата“ на нешто неважно. Ако смеам да извршам споредба со емоциите при загуба на блиска личност. Колку е поненадејна загубата, шокот и емоциите се поголеми, колку загубата е очекувана подолг период, емоциите не се толку силни.

Read more

Изминатите денови во деловната заедница ги одбележа архивската магла, општата комуникациска збрка околу истекувањето на еден вообичаен рок (30 ноември), за поднесување на планот за архивски знаци за 2015 година до Државниот архив. Ова обврска произлегува од Законот за архивски материјал од 2012 година, а е поврзана со канцелариското и архивското работење на институциите, претпријатијата и организациите. Планот за архивски знаци е документ со кој секое правно лице одредува како ќе ги организира своите документи и кои се роковите во кои ќе ги чува.

Како настана комуникациската збрка? Веројатно почнало со некое банално соопштение на Државниот архив, и еден масовен медиумски „расипан“ телефон. Во медиумите осамнаа наслови како „последен ден за компаниите“, сите, вклучувајќи и провладините медиуми придонесоа кон збрката. Така, една национална телевизија објави вест дека „сите фирми до крајот на денот имаат обврска до архивот да ја достават целата  документација од работењето и писмо каде ќе биде наведен и начинот на кој ќе се заведуваат материјалите“. Секако проопозицските медиуми, во согласност со линијата на ширење на страв од казнената политика, имаа наслови како „ќе фрчат казни до 2.000 евра“.

Каква конфузија. Институциите, претпријатијата и организациите имаат обврска за канцелариското и архивското работење отсекогаш. Првиот закон кој го уредува тоа е Законот за архивска граѓа од 1990 година, изменет во 1995 година. И во тој закон сите имаа обврски, вклучувајќи и обврската која ја крена прашината. И во тој закон има казни, во тој од 1990 година во динари, а со измените од 1995 година казните се до дваесет плати, или тоа би изнесувало до 5.000 евра. Со законот од 2012 година се модернизираат концептите пред сè во раздвојувањето на јавни и приватни иматели на документи и архиви, во воведувањето на конвенционални (хартиени) и неконвенционални (електронски) записи, како и воспоставувањето на документациски центри. Со овој закон се изменуваат казните во 1.000 до 2.000 евра.

Read more